ટૂંકમાં: કચ્છના શિવલખા સ્થિત ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલથી મીઠાપુર સુધી દેશની પ્રથમ ખાસ સોલ્ટ કન્ટેનર ટ્રેન શરૂ થઈ છે. સ્ટેનલેસ સ્ટીલ કોટિંગવાળા ખાસ કન્ટેનરમાં એકસાથે 35.5 ટન મીઠું લઈ જઈ શકાય છે, જ્યારે પરંપરાગત વેગનમાં આ ક્ષમતા 28થી 30 ટન જેટલી હોય છે.
દેશના કુલ મીઠા ઉત્પાદનમાં ગુજરાતનો મોટો ફાળો છે અને તેમાં પણ કચ્છનું રણ મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અગરિયાઓ રણમાં મહેનત કરીને મીઠું પકવે છે, પરંતુ તેને ફેક્ટરી કે બજાર સુધી પહોંચાડવામાં ભેજ, નુકસાન અને ખર્ચ મોટો પડકાર રહ્યો છે. આ નવી ટ્રેન એ પડકાર ઓછો કરવાનો પ્રયાસ છે.
ખાસ કન્ટેનરની વિશેષતાઓ
- સ્ટેનલેસ સ્ટીલ કોટિંગ: મીઠું ધાતુને કાટ લગાડે છે, તેથી કન્ટેનરને ખાસ કોટિંગ આપવામાં આવ્યું છે.
- ઉપરથી લોડિંગ: કન્ટેનરની ઉપર બે ખુલ્લા ભાગ છે, જેમાંથી મીઠું ભરાય છે.
- બાજુમાંથી અનલોડિંગ: અમદાવાદ ડિવિઝનના DRM વેદ પ્રકાશના જણાવ્યા મુજબ, મીઠું બાજુના દરવાજાથી ખાલી કરી શકાય છે.
- ટ્રેલર પર સીધું શિફ્ટ: કન્ટેનરને ઉપાડીને સીધું ટ્રેલર પર મૂકી શકાય છે, જેથી ફેક્ટરી સુધી ડોર-ટુ-ડોર ડિલિવરી સરળ બને છે.
- ભેજથી રક્ષણ: બંધ કન્ટેનરને કારણે મીઠું વરસાદ અને ભેજથી સુરક્ષિત રહે છે.
કેટલી બચત થશે?
ટર્મિનલ હેડ મોહમ્મદ અર્શદના જણાવ્યા મુજબ, એક કન્ટેનરમાં 35.5 ટન મીઠું લોડ થાય છે, જ્યારે સામાન્ય વેગનમાં 28થી 30 ટન. આ રીતે પરિવહન ખર્ચમાં આશરે 11 ટકા જેટલી બચતનો અંદાજ છે. ઓછું નુકસાન અને ઓછું હેન્ડલિંગ પણ ઉદ્યોગ માટે ફાયદાકારક છે.
ઉદ્યોગજગતનો પ્રતિસાદ
ગાંધીધામ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના પ્રમુખ તેજાભાઈ કાંગડે આ પહેલનું સ્વાગત કર્યું છે. મીઠા ઉદ્યોગને આશા છે કે આ મોડલ સફળ થશે તો કચ્છના બીજા વિસ્તારોમાંથી પણ આવી ટ્રેનો શરૂ થઈ શકે છે.
ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલ શું છે?
ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલ ભારતીય રેલવેની એવી સુવિધાઓ છે જ્યાં ખાનગી કે ઔદ્યોગિક માલને રેલવે નેટવર્ક સાથે સીધો જોડી શકાય. તેનો હેતુ માલ પરિવહનમાં રેલવેનો હિસ્સો વધારવો અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવાનો છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
સોલ્ટ કન્ટેનર ટ્રેન ક્યાંથી ક્યાં જાય છે?
કચ્છના શિવલખા ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલથી દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના મીઠાપુર સુધી.
એક કન્ટેનરમાં કેટલું મીઠું જાય?
આશરે 35.5 ટન, જે સામાન્ય વેગન કરતાં વધુ છે.
અગરિયાઓને તેનો શું ફાયદો?
પરિવહન ઝડપી અને સસ્તું બને તો મીઠાની માંગ અને ઉપાડ વધી શકે છે, જેનો પરોક્ષ ફાયદો ઉત્પાદકોને મળી શકે.
સ્ત્રોત: DeshGujarat, ભારતીય રેલવે (અમદાવાદ ડિવિઝન).
